Hij is uit. Met spijt en pijn in mijn hart heb ik gister de laatste hoofdstukken gelezen van dit prachtige boek. Een droomdebuut, chapeau voor Maartje Laterveer! Ik wou dat ik zo kon schrijven…wie niet?

Hoewel ik er in het begin niet zo goed kon “inkomen” kreeg het verhaal me op een gegeven moment te pakken en liet het me niet meer los. Tijdens mijn werk overdag, verlangde ik al naar de verloren uurtjes in de avond waarin ik verder kon lezen.

Berlijn 2009 – checkpoint Charlie

Een paar jaar geleden was ik in Berlijn. Natuurlijk was checkpoint Charlie en het bezichtigen van de muur een onderdeel van het bezoek. Bij de grenspost was ik droevig. Niet zozeer vanwege het historische aspect, door het inmiddels toeristische karakter en de vele sneeuw was het moeilijk voor te stellen wat dit groteske monument nog niet zo lang geleden moet hebben betekend voor de stadsbewoners. Het was meer vanwege mijn vader, degene die ik op dat moment zo hard miste dat de tranen in mijn ogen prikten. Hij had dit zo graag nog willen meemaken, als zijn leven net iets langer had geduurd…

Als, dat is eigenlijk ook een centraal thema van het boek. En het verlangen naar iets waarvan je de kleur niet kent, waarvan je alleen maar kunt dromen. Het maken van onmogelijke keuzes die uiteindelijk leiden tot een scheiding tussen hier en daar, tussen heden en verleden. Een verleden dat onvoorstelbaar is en een heden dat niet de kleur heeft die jij er ooit aan hebt gegeven.

Deze thematiek raakte me persoonlijk omdat ik een parallel in mijn eigen leven herkende. Geen muur maar wel een verloren liefde, door een niet verkozen lot dat een groot licht in mijn leven voorgoed heeft uitgedaan. Hoe leef je verder, verraden door het verleden en veroordeeld tot een toekomst die je nooit zelf zou hebben gekozen?

Maar het verhaal bracht me ook meer, een tipje van de grauwe sluier die het leven in het Oostblok moet hebben omvat. De triestheid, de uitzichtloosheid en vooral het beklemmende gevoel om een gevangene te zijn in je eigen leven. En dat is iets wat wij ons totaal niet kunnen voorstellen. Het begrip vrijheid is voor ons een leeg begrip omdat we het omgekeerde nooit hebben gekend. En hiermee mag je dan weer je zegeningen tellen zo vlak voor kerst…

Het liedje Over de muur van Klein Orkest, waar ik altijd kippenvel van krijg, past zo goed bij de essentie van dit boek dat ik het refrein ervan graag met jullie wil delen:

En alleen de vogels vliegen van Oost- naar West-Berlijn.
Worden niet teruggefloten, ook niet neergeschoten.
Over de muur, over het IJzeren Gordijn,
Omdat ze soms in het westen soms ook in het oosten willen zijn.
Omdat ze soms in het westen soms ook in het oosten willen zijn.

Bron: http://www.songteksten.nl/songteksten/20023/klein-orkest/over-de-muur.htm